Cần xã hội hóa thiết kế

Đề cập đến những định hướng chính để thúc đẩy sự phát triển tem bưu chính và phong trào sưu tập tem bưu chính, đại diện lãnh đạo Vụ Bưu chính (Bộ TT&TT) từng nhấn mạnh, việc thiết kế tem cần được đổi mới mạnh mẽ trên cơ sở xã hội hóa việc thiết kế.

Với Tổng Công ty Bưu chính Việt Nam (VNPost) mà cụ thể là Công ty Tem, đơn vị được giao đảm đương nhiệm vụ trực tiếp tổ chức thiết kế, vẽ mẫu tem bưu chính trong những năm qua, đến thời điểm này cũng đã nhận thức rõ sự cần thiết phải đẩy mạnh xã hội hóa khâu thiết kế tem. Trong thực tế, vài năm trở lại đây, trong một số dịp kỷ niệm ngày lễ lớn của đất nước, Tập đoàn VNPT, VNPost đã tổ chức các thi thiết kế mẫu tem bằng các cuộc thi vẽ tem. Tuy nhiên, theo thống kê sơ bộ thì ở nước ta số lượng các cuộc thi thiết kế mẫu tem vẫn rất ít ỏi, có thể đếm trên đầu ngón tay. Và việc thiết kế mẫu tem hiện nay vẫn chủ yếu dựa vào lực lượng “mỏng”, với khoảng 5-6 họa sỹ thiết kế tem chuyên nghiệp công tác tại Công ty Tem.

Nhà sưu tập tem Đào Đức Long, Ủy viên BCH Hội tem Việt Nam và Chủ tịch CLB Vietstamp Hoàng Anh Thi cho rằng, công tác thiết kế tem bưu chính hiện nay vẫn chưa được xã hội hóa rộng rãi. Theo quy trình thiết kế thông thường hiện nay, với mỗi chủ đề, Công ty Tem sẽ giao cho 2-3 họa sỹ, mỗi người tiến hành thiết kế 2 bộ mẫu phác thảo và kết quả cuối cùng là chỉ có vẻn vẹn 4-6 mẫu thiết kế để chọn. Rõ ràng, sự hạn chế về số lượng họa sỹ và bộ mẫu phác thảo trong nhiều trường hợp sẽ làm cho Hội đồng duyệt mẫu khó khăn trong việc tuyển chọn ra mẫu thiết kế tem.

Gỡ khó cách nào?

Trao đổi về lý do dẫn đến tình trạng khâu thiết kế tem hiện nay vẫn chưa được xã hội hóa rộng rãi, họa sỹ Trần Thế Vinh cho rằng, nguyên nhân cơ bản là do chưa có một cơ chế thực sự khuyến khích, thu hút đối với các họa sỹ. Theo đề xuất của ông Vinh, để có thể xã hội hóa rộng rãi khâu thiết kế tem, nhất thiết phải có được 1 cơ chế thực sự “thoáng”. “Kinh nghiệm ở nhiều nước cho thấy, đội ngũ họa sỹ vẽ tem chuyên nghiệp là những người phòng cho trường hợp bất trắc nhất xảy ra. Họ chủ yếu vẽ, thiết kế các ấn phẩm phụ trợ cho con tem, còn việc thiết kế mẫu tem sẽ là sự tham gia của nhiều họa sỹ ngoài cùng vẽ thông qua hình thức các cuộc thi”, ông Vinh nói.

Về vấn đề này, ông Hoàng Anh Thi cho rằng để phát triển tem bưu chính, tháo gỡ “rào cản” trong khâu thiết kế tem, vấn đề quan trọng là bưu chính đổi mới mạnh mẽ tư duy, phải làm sao để hoạt động sản xuất, kinh doanh tem đảm bảo đáp ứng hài hòa cả mục đích chính trị tư tưởng cũng như mục đích kinh doanh.